Την περασμένη εβδομάδα δόθηκε για διαβούλευση νομοσχέδιο του υπουργείου Οικονομικών, για την αξιοποίηση της δημόσιας περιουσίας. Το νομοσχέδιο προβλέπει εξαγορές καταπατημένων εκτάσεων του Δημοσίου, ακόμη και νομιμοποίηση αυθαίρετων κτισμάτων εντός του αιγιαλού, υπό προϋποθέσεις.

Παράλληλα περιέχει διατάξεις για εξωδικαστικό συμβιβασμό με διαδικασίες-εξπρές όσον αφορά εκκρεμείς δικαστικές υποθέσεις κυριότητας ακινήτων μεταξύ Δημοσίου και ιδιωτών με την καταβολή του 50% της εμπορικής αξίας.

Στόχος του οικονομικού επιτελείου είναι αφενός η εξάλειψη του φαινομένου της παράνομης κατοχής κρατικής γης με παράλληλη αύξηση των δημόσιων εσόδων και αφετέρου η αναπτυξιακή αξιοποίηση τεράστιων εκτάσεων.

Συγκεκριμένα αναμένονται άμεσα έσοδα από το τίμημα εξαγοράς και νομιμοποίησης ακινήτων αλλά και μόνιμα έσοδα σε βάθος χρόνου από την ένταξη δημοσίων κτημάτων στο σύστημα φορολογίας ακινήτων, τη νομιμοποίηση αυθαιρέτων κτισμάτων επί των εξαγοραζόμενων ακινήτων και τη διενέργεια πράξεων διαχείρισης από τους νόμιμους πλέον ιδιοκτήτες (πωλήσεις, ενοικιάσεις, δωρεές, γονικές παροχές κ.λπ.).

 

Προβλέψεις

Σε πρώτη φάση, σύμφωνα με πληροφορίες, υπολογίζεται πως από τις ρυθμίσεις του νομοσχεδίου θα προκύψουν έσοδα της τάξης των 250 με 300 εκατ. ευρώ.

Πιο αναλυτικά, το πρώτο μέρος του νομοσχεδίου αφορά την εξαγορά καταπατημένων. Περισσότεροι από 28.000 ιδιοκτήτες θα μπορούν να προβούν σε εξαγορά των καταπατημένων εκτάσεων του Δημοσίου από πέντε έως είκοσι στρέμματα ανάλογα την περιοχή. Πρόκειται για τα καταγεγραμμένα καταπατημένα, καθώς στο σύνολό τους φθάνουν στο 40% της δημόσιας ακίνητης περιουσίας.

Ως τίμημα υπολογίζεται η χαμηλότερη αντικειμενική τιμή της περιοχής και αυξάνεται κατά 20% σε περίπτωση που στο οικόπεδο ή το αγροτεμάχιο υπάρχει μέσα κτίσμα. Η εξαγορά μπορεί να γίνει με εκπτώσεις ή δόσεις.

Το δεύτερο τμήμα περιέχει διατάξεις για την οριοθέτηση και τη διαχείριση του αιγιαλού και της παραλίας.

Σε αυτό υπάρχει πρόβλεψη και για νομιμοποίηση αυθαίρετων κατασκευών στον αιγιαλό, με το τίμημα να υπολογίζεται με έναν μαθηματικό τύπο στον οποίο λαμβάνονται υπόψη μεταξύ άλλων η τιμή βάσης, η γεωγραφική περιοχή, η περιβαλλοντική επίπτωση, το είδος της δραστηριότητας, το εμβαδόν του χώρου κ.ά.

Νομιμοποιούνται έργα φορέων του Δημοσίου ή ιδιωτών που εξυπηρετούν κοινωφελείς, ερευνητικούς ή επιχειρηματικούς σκοπούς. Εξαιρούνται κατοικίες, ξενοδοχειακές μονάδες, πλωτές εξέδρες, θαλάσσια πάρκα αναψυχής. Παράλληλα οριοθετείται σε σύντομο χρονικό διάστημα 6-12 μηνών, με χρήση νέας τεχνολογίας (ορθοφωτοχάρτες), το 100% του αιγιαλού, σε όλη την επικράτεια, έναντι του μέχρι σήμερα 8%.

Στο τρίτο τμήμα του νομοσχεδίου περιλαμβάνονται διατάξεις για εξωδικαστική επίλυση διαφορών επί κυριότητας ακινήτων.

Για μεγάλες εκτάσεις (άνω των 50 στρεμμάτων για τα εκτός σχεδίου και άνω των 20 στρεμμάτων για τα εντός σχεδίου) προβλέπεται ότι ο ιδιώτης μπορεί να πάρει την κυριότητά της, αν παραχωρήσει τη μισή στο Δημόσιο ή αν καταβάλει εφάπαξ το 50% της πραγματικής της αξίας, η οποία δεν μπορεί να είναι μικρότερη από την αντικειμενική.

 

Οι εκπτώσεις και οι δόσεις

Με εκπτώσεις και σε δόσεις θα γίνει η εξαγορά των καταπατημένων.

Αφού καθοριστεί το τίμημα το οποίο είναι ίσο με την αντικειμενική αξία του ακινήτου και υπολογιστεί προσαύξηση 20% σε περίπτωση που υπάρχει και αυθαίρετο κτίσμα, τότε βάσει των διατάξεων του νομοσχεδίου προβλέπονται οι ακόλουθες εκπτώσεις:

- Εάν το τίμημα εξαγοράς δεν ξεπερνά τα 100.000 ευρώ παρέχεται έκπτωση 10%, εφόσον στο ακίνητο υπάρχει κτίσμα έως 120 τ.μ, ή 140 τ.μ., σε περίπτωση πολυτέκνου, το οποίο αποτελεί την πρώτη και μόνη κατοικία του αιτούντος.

- Η ίδια έκπτωση παρέχεται και στις περιπτώσεις που ο ιδιοκτήτης της καταπατημένης έκτασης ή προστατευόμενο μέλος της οικογένειάς του είναι ανάπηρος σε ποσοστό 80% και άνω.

Η έκπτωση παρέχεται αν κατά τα πέντε προηγούμενα χρόνια ο ιδιοκτήτης δεν δήλωσε εισόδημα μεγαλύτερο από 20.000 ευρώ.

Για το τμήμα του τιμήματος που ξεπερνά τα 100.000 ευρώ δεν προβλέπεται έκπτωση.

Αν τώρα εξαγοραστεί ένα καταπατημένο ακίνητο και ο ιδιοκτήτης του το πουλήσει πριν περάσουν 5 χρόνια, ανακαλούνται οι παραπάνω εκπτώσεις και υποχρεούται να καταβάλει το ποσό της έκπτωσης σε μία δόση.

Το τίμημα της εξαγοράς καταβάλλεται είτε εφάπαξ είτε σε διμηνιαίες δόσεις, ελάχιστου ποσού 800 ευρώ η καθεμία.

Σε περίπτωση εφάπαξ εξόφλησης, παρέχεται έκπτωση 5%. Η πλήρης εξόφληση ή η καταβολή της πρώτης δόσης, καθώς και η εξόφληση του φόρου μεταβίβασης ακινήτου πραγματοποιούνται εντός δεκαπέντε ημερών από την έκδοση της απόφασης εξαγοράς. Η καθυστέρηση καταβολής δύο συνεχόμενων δόσεων ή συνολικά τριών συνεπάγεται την αυτοδίκαιη ανάκληση της απόφασης εξαγοράς και την επάνοδο της κυριότητας του ακινήτου στο Δημόσιο.

Εξάλλου στον νόμο προβλέπεται ρητά πως η εξαγορά ακινήτου επί του οποίου έχουν ανεγερθεί αυθαίρετα κτίσματα, σε καμιά περίπτωση δεν νομιμοποιεί τα κτίσματα αυτά. Γι' αυτό και δίνεται δεσμευτική προθεσμία 12 μηνών από την έκδοση της απόφασης εξαγοράς για την υποβολή αίτησης νομιμοποίησης ή τακτοποίησης των κτισμάτων, επί ποινή ανάκλησης της απόφασης εξαγοράς.

Δικαίωμα εξαγοράς έχουν όσοι κατέχουν αυθαίρετα (με ή χωρίς τίτλους) ακίνητο του Δημοσίου επί τουλάχιστον 20 έτη χωρίς διακοπή μέχρι την 31η Δεκεμβρίου του 2013 και εφόσον παραμένουν ακόμη στην κατοχή τους.

Σύμφωνα με τον νόμο αστικά ακίνητα μπορούν να εξαγοραστούν μέχρι και πέντε στρέμματα, ενώ για αγροτικά ακίνητα μέχρι 10 στρέμματα ανά ακίνητο και 20 στρέμματα συνολικά.

Καταπατημένες εκτάσεις δεν μπορούν να εξαγοραστούν:

- αν συντρέχουν επιτακτικοί λόγοι δημοσίου συμφέροντος,

- αν έχουν κηρυχθεί απαλλοτριωτέα ή ρυμοτομούμενα ή επί των οποίων βρίσκονται κτίσματα τα οποία από την κείμενη νομοθεσία θεωρούνται ως διατηρητέα ιστορικά μνημεία,

- βρίσκονται εντός ζώνης εκατό 100 μέτρων από την ακτογραμμή,

- βρίσκονται σε χώρο που έχει κηρυχτεί ως αρχαιολογικός,

- αποτελούν τμήμα δάσους, δασικής ή αναδασωτέας έκτασης.