Φόρο σε όλα τα αγροτεμάχια και λοιπές εκτάσεις γης που βρίσκονται εκτός σχεδίου χωρίς κανένα αφορολόγητο όριο βάζει η κυβέρνηση από το 2014 με την εφαρμογή του Ενιαίου Φόρου Ακινήτου. Το σχέδιο για τον ενιαίο φόρο ακινήτων αναμένεται να τεθεί σε διαβούλευση και αφού εγκριθεί από την Τρόικα, θα ψηφισθεί στη Βουλή.

Ο νέος ενιαίος φόρος ακινήτων που θα ισχύει το 2014 θα αντικαταστήσει το τέλος ηλεκτροδοτούμενων χώρων που εισπράττεται σήμερα μέσω της ΔΕΗ καθώς και τον ΦΑΠ. Ο βασικός συντελεστής φορολογίας για τα αγροτεμάχια προβλέπεται να είναι 1,5 ευρώ το στρέμμα που θα αυξομειώνεται ανάλογα με τη θέση του οικοπέδου, την έκταση, τη χρήση και άλλους παράγοντες σύμφωνα με το σχέδιο του υπουργείου Οικονομικών.

Στόχος του υπουργείου Οικονομικών είναι η διεύρυνση της φορολογικής βάσης και η δίκαιη κατανομή του φορολογικού βάρους στους φορολογούμενους.

Η μεγαλύτερη επιβάρυνση αφορά τους ιδιοκτήτες που έκτισαν νόμιμα σε εκτός σχεδίου εκτάσεις, αλλά και όσους δήλωσαν αυθαίρετο κτίσμα σε αγροτεμάχιο, αφού σχεδόν εξαπλασιάζεται ο φόρος που θα κληθούν να πληρώσουν από το επόμενο έτος.

Τα μεγαλύτερα ποσά φόρου θα πληρώσουν οι ιδιοκτήτες αγροτεμαχίων στα οποία υπάρχει εξοχική κατοικία και βρίσκονται σε ακριβές παραθαλάσσιες περιοχές της χώρας.

Ο ενιαίος φόρος θα επιβαρύνει όλους τους φορολογούμενους που έχουν στην κατοχή τους αγροτεμάχια, αφού μέχρι σήμερα δεν πλήρωναν ούτε ένα ευρώ φόρο.

Ειδικά για τον τρόπο φορολόγησης των αγροτεμαχίων το σχέδιο του υπουργείου Οικονομικών προβλέπει τα ακόλουθα:

Για τα γήπεδα εκτός σχεδίου πόλης ή οικισμού ο ενιαίος φόρος προκύπτει από τον Βασικό Συντελεστή Φορολογίας που ορίζεται σε 0,15 λεπτά του ευρώ ανά τετραγωνικό μέτρο (1,5 ευρώ το στρέμμα) σε συνδυασμό, κατά περίπτωση, με επιπλέον συντελεστές ως εξής: 

 

- Αναλόγως της θέσης, προσδιορίζεται ο Συντελεστής Θέσης (ΣΘ) που αντιστοιχεί στην ελάχιστη Αρχική Βασική Αξία (ΑΒΑ) του Δημοτικού Διαμερίσματος στο οποίο ανήκει το γήπεδο, σύμφωνα με τον παρακάτω πίνακα:

Ελάχιστη ΑΒΑ (ευρώ/μ2)                        Συντελεστής Θέσης (ΣΘ)

   0,1    -             0,49                                        1

   0,5    -             0,99                                      1,2

   1       -             1,99                                     1,5

   2       -             2,99                                     1,8

   3       -             4,99                                      2

   5       -             6,99                                     2,5

   7       -             9,99                                     2,8

   10     -             14,99                                   3,0

   15     -             19,99                                   3,2

   20     +                                                       3,5

 

- Αναλόγως της χρήσης του γηπέδου, προσδιορίζεται Συντελεστής Χρήσης (ΣΧ), σύμφωνα με τον παρακάτω πίνακα:

Είδος Χρήσης                 Συντελεστής Χρήσης (ΣΧ)

   Δασική έκταση                         0,5

   Βοσκότοπος                            0,7

   Μονοετής Καλλιέργεια               1,0

   Μεταλλείο - Λατομείο                1,2

   Υπαίθρια Έκθεση                      1,5

   Ελαιοκαλλιέργεια                       2,0

   Δενδροκαλλιέργειες                    2,5

 

- Αναλόγως της απόστασης από τη θάλασσα, προσδιορίζεται Συντελεστής Απόστασης από Θάλασσα (ΣΑΘ), σύμφωνα με τον παρακάτω πίνακα:

Απόσταση από τη θάλασσα (μέτρα)                     Συντελεστής Απόστασης από Θάλασσα (ΣΑΘ)

   <100                                                                                       3

   >100 και <200                                                                          2

   >200 και <500                                                                        1,5

   >500 και <800                                                                        1,2

   >800                                                                                       1

- Αναλόγως με την επιφάνεια του γηπέδου, προσδιορίζεται Συντελεστής Απομείωσης Επιφάνειας (ΣΑΕ), σύμφωνα με τον παρακάτω πίνακα:

Μέγεθος Γηπέδου (μ2)                        Συντελεστής Απομείωσης Επιφάνειας (ΣΑΕ)

   < 130.000                                                             1

   <130.000 και <500.000                                         0,6

   >500.000                                                             0,4

Ο Συντελεστής Απομείωσης Επιφανείας εφαρμόζεται για το κλιμάκιο επιφανείας στο οποίο αντιστοιχεί.

- Αν το γήπεδο έχει πρόσοψη σε εθνική, επαρχιακή ή αγροτική οδό, τότε εφαρμόζεται Συντελεστής Πρόσοψης (ΣΠ) ίσος με 1,2.

- Σε περίπτωση ύπαρξης κατοικίας εντός του γηπέδου, εφαρμόζεται Συντελεστής Κατοικίας (ΣΚ) ίσος με 5. Αν η κατοικία είναι η μοναδική για την οικογένεια (υπόχρεος, σύζυγος και προστατευόμενα μέλη) του φυσικού προσώπου που έχει τα εμπράγματα δικαιώματα και έχει επιφάνεια χαμηλότερη των 150 μ2, ο συντελεστής δεν εφαρμόζεται. Αν το γήπεδο έχει επιφάνεια άνω των δέκα χιλιάδων τετραγωνικών μέτρων (10.000 μ2), ο συντελεστής εφαρμόζεται μέχρι και τις δέκα χιλιάδες τετραγωνικά μέτρα πριν την αφαίρεση της επιφάνειας του κτίσματος.

Έτσι ο ενιαίος φόρος για τα αγροτεμάχια του κάθε φορολογούμενου προκύπτει ως γινόμενο της επιφάνειας του γηπέδου σε τετραγωνικά μέτρα, με ακρίβεια ενός τετραγωνικού μέτρου, του βασικού συντελεστή φορολογίας, του συντελεστή θέσης, του συντελεστή χρήσης, του συντελεστή απόστασης από τη θάλασσα, του συντελεστή απομείωσης επιφανείας, του συντελεστή πρόσοψης και του συντελεστή κατοικίας, όπου αυτός εφαρμόζεται.

Ειδικά για γήπεδα, τα οποία είναι επιφάνειες που χρησιμοποιούνται για τον ελλιμενισμό σκαφών και αεροσκαφών ή είναι λωρίδες γης, στις οποίες βρίσκονται σιδηροτροχιές, ή εδαφοτεμάχια έδρασης πύργων και γραμμών μεταφοράς ηλεκτρικής ενέργειας, ο φόρος προκύπτει ως το γινόμενο της επιφάνειας του γηπέδου σε τετραγωνικά μέτρα, με ακρίβεια ενός τετραγωνικού μέτρου και του βασικού συντελεστή φορολογίας:

Συνολικά για τον ενιαίο φόρο ακινήτων όπως αναφέρουν κύκλοι του υπουργείου Οικονομικών έχει ληφθεί ειδική πρόνοια για άτομα τα οποία βρίσκονται σε οικονομική δυσπραγία και αδυνατούν να πληρώσουν το φόρο, ιδιαίτερα αν αυτός είναι ιδιαίτερα υψηλός σε σχέση με το εισόδημά τους. Σε ότι αφορά τα νομικά πρόσωπα τα οποία αδυνατούν, λόγω των συνθηκών, να αντεπεξέλθουν στη φορολογική τους υποχρέωση, θα μπορούν να μεταθέσουν χρονικά την πληρωμή του φόρου.

Τα κύρια χαρακτηριστικά του ενιαίου φόρου σύμφωνα με το σχέδιο του υπουργείο είναι τα ακόλουθα:

- Ο Ενιαίος φόρος ακινήτων (ΕΝΦΑ) επιβάλλεται επί των ακινήτων με κριτήριο την έκταση και ιδιαίτερα χαρακτηριστικά του κάθε ακινήτου. Έτσι πρόκειται για αμιγή φόρο στην κατοχή ακινήτων, παρά για φόρο επί της συνολικής περιουσίας του φορολογουμένου.

- Ο ΕΝΦΑ κατανέμεται μεταξύ των συνιδιοκτητών του κάθε ακινήτου, ανάλογα με τα εμπράγματα δικαιώματά τους. Με τον τρόπο αυτό απαλείφεται η φοροαποφυγή μέσω του διαμοιρασμού της ακίνητης περιουσίας. Ο κάθε φορολογούμενος θα παραλαμβάνει ενιαίο λογαριασμό με το φόρο που προκύπτει για το κάθε ακίνητο που πιθανόν κατέχει.

- Ο ΕΝΦΑ επιβάλλεται με ενιαίο τρόπο σε κάθε είδους ακίνητη περιουσία, κτίρια και γήπεδα, ανεξαρτήτως της νομικής μορφής του ιδιοκτήτη (φυσικό πρόσωπο, ή διαφόρων ειδών νομικά πρόσωπα). Με τον τρόπο αυτό απαλείφεται η φοροαποφυγή μέσω της μετατόπισης του φόρου σε πρόσωπα με χαμηλότερη φορολογική επιβάρυνση.

 

Εντονες οι αντιδράσεις για τον Ενιαίο Φόρο Ακινήτων

Την άποψη ότι η εφαρμογή του Ενιαίου Φόρου Ακινήτων το 2014 θα έχει κερδισμένους, αλλά κυρίως χαμένους ιδιοκτήτες εξέφρασε η Πανελλήνια Ομοσπονδία Ιδιοκτητών Ακινήτων (ΠΟΜΙΔΑ).

Σχολιάζοντας το προσχέδιο του υπουργείου Οικονομικών που διέρρευσε στη δημοσιότητα η ΠΟΜΙΔΑ ανέφερε πως ο Ενιαίος Φόρος Ακινήτων θα είναι μειωμένος σε σχέση με το υφιστάμενο καθεστώς για τα μικρής και μεσαίας αντικειμενικής αξίας ακίνητα, ενώ αντίθετα θα αυξηθεί η φορολογία για τα ακίνητα σε περιοχές με υψηλή αντικειμενική αξία.

"Το τελικό ισοζύγιο σε σχέση με τη διπλή φορολογία των προηγουμένων ετών διαφέρει ανά ιδιοκτήτη, μεγάλοι χαμένοι όμως φαίνεται ότι θα είναι οι ιδιοκτήτες οικοπέδων και ξενοίκιαστων (μη ηλεκτροδοτούμενων) επαγγελματικών ακινήτων και κατοικιών που ως τώρα πλήρωναν μόνον ΦΑΠ και οι ιδιοκτήτες εκτός σχεδίου αγροτεμαχίων που ως τώρα απαλλάσσονταν εντελώς από τη φορολογία", τονίζεται στην ανακοίνωση. 

Το σχέδιο νόμου για τον Ενιαίο Φόρο Ακινήτων που θα δοθεί σε δημόσια διαβούλευση μέσα στην εβδομάδα και το οποίο δεν έχει ακόμη λάβει την τελική έγκριση της Τρόικα προβλέπει πως ο νέος φόρος στις κατοικίες θα επιβάλλεται με κλιμακωτά ανάλογα την τιμή ζώνης του ακινήτου.

Στην εν λόγω κλίμακα που διαθέτει 20 συντελεστές ο βασικός φόρος (συντελεστής) ξεκινά από τα 2,3 ευρώ ανά τετραγωνικό μέτρο για τιμή ζώνης έως 500 ευρώ το τετραγωνικό μέτρο και κλιμακώνεται μέχρι τα 14 ευρώ το τ.μ., για κατοικίες που βρίσκονται σε περιοχές με τιμή ζώνης άνω των 5.000 ευρώ ανά τ.μ.. Για τον καθορισμό του τελικού φόρου εκτός από το βασικό συντελεστή θα υπολογίζεται και ο συντελεστής ορόφου, ο συντελεστής παλαιότητας, ο συντελεστής βοηθητικών χώρων και ο συντελεστής ημιτελών χώρων.

Ο Ενιαίος Φόρος Ακινήτων θα επιβαρύνει για πρώτη φορά ιδιοκτήτες οικοπέδων που βρίσκονται εντός σχεδίου πόλεως και οικισμών. Για τα οικόπεδα αυτά το υπουργείο Οικονομικών έχει καταρτίσει κλίμακα μοναδιαίας αξίας με 20 συντελεστές, που συνδέεται με αντίστοιχα κλιμάκια φόρου (ανέρχονται από 0,2 ευρώ έως και 2,6 ευρώ το τ.μ).

Αλλά και τα αγροτεμάχια θα φορολογηθούν για πρώτη φορά. Το υπουργείο Οικονομικών έχει προσδιορίσει βασικό συντελεστή 0,15 ευρώ ανά τετραγωνικό μέτρο για τα οικόπεδα αυτά, ο οποίος θα προσαυξάνεται ανάλογα με τα χαρακτηριστικά του ακινήτου. Έτσι, ο αρχικός φόρος θα πολλαπλασιάζεται με τον συντελεστή κατοικίας, τον συντελεστή θέσεως, τον συντελεστή χρήσεως, τον συντελεστή αποστάσεως από τη θάλασσα και τον συντελεστή προσόψεως.